Pellet w piecu, kozie i kominku

Kocioł na pellet ma zasobnik, podajnik i palnik, a sterownik dozuje paliwo i powietrze do zapotrzebowania na ciepło. Palnik pelletowy to ten sam zespół wstawiony do istniejącego kotła w miejsce drzwiczek, o ile producent kotła to przewidział. W obu przypadkach pellet pali się w małej, gorącej strefie z nadmuchem, czyli tak, jak został pomyślany.

Widać to w przepisach. Unijne rozporządzenie o ekoprojekcie kotłów (2015/1189) dopuszcza dla kotłów z automatycznym podawaniem paliwa najwyżej 40 mg pyłu na metr sześcienny spalin, a dla kotłów z ręcznym zasypem 60 mg. Dla miejscowych ogrzewaczy (2015/1185) różnica jest większa: piecyk na pellet musi osiągać co najmniej 79 % sezonowej efektywności przy 20 mg pyłu, a zwykły ogrzewacz z zamkniętą komorą na drewno 65 % przy 40 mg.

Na ruszcie przeznaczonym do węgla i polan pellet zachowuje się jak piasek: część granulek przesypuje się przez szczeliny do popielnika, reszta zbija się w zwartą warstwę, przez którą nie przechodzi powietrze. Ogień przechodzi w tlenie, z komina idzie gęsty dym, a w komorze zostają niedopalone granulki. Taki kocioł nie ma ani podajnika, ani nadmuchu, których pellet wymaga.

Jeśli w domu stoi zasypowy kocioł, a chcesz palić pelletem, właściwa droga to palnik pelletowy dopuszczony przez producenta kotła albo wymiana na kocioł na pellet. Przy wymianie źródła ciepła pomoc finansową oferuje program Czyste Powietrze; warunki i kwoty sprawdzaj w dniu składania wniosku.

Producenci zwykłych wkładów kominkowych projektują je do drewna o wilgotności do 20 %. W jednej z instrukcji udostępnionych przez portal Powietrze Małopolska producent dopuszcza brykiety drzewne i pellet tylko warunkowo i tylko w małych ilościach, jako dodatek do polan. W kozie jest podobnie: bez nadmuchu pellet się dusi.

Do palenia samym pelletem służą osobne piecyki i kominki na pellet: mają zasobnik, ślimak podający granulki i elektryczny wentylator, więc wymagają prądu. To inne urządzenie, nie dodatek do starego wkładu.

Klasy pelletu drzewnego opisuje norma PN-EN ISO 17225-2, a na niej opiera się system ENplus. Według tabeli ENplus ST 1001 pellet klasy A1 ma wilgotność najwyżej 10 %, popiół najwyżej 0,7 %, wartość opałową co najmniej 16,5 MJ/kg (4,6 kWh/kg) i trwałość mechaniczną co najmniej 98 %. Klasy A2 i B różnią się przede wszystkim popiołem: do 1,2 % i do 2 %. Więcej popiołu to częstsze czyszczenie palnika i większe ryzyko spieków.

Wszystkie parametry pelletu klasy A1 obok klas A2 i B, z tabelą i komentarzem, zebrał osobny serwis o pellecie. Parametry konkretnego pelletu podaje producent: przykład karty z klasą, wartością opałową i popiołem publikuje partner serwisu na stronie producenta.

Pellet chłonie wilgoć z powietrza: worek rozdarty w wilgotnej piwnicy po kilku tygodniach daje granulki, które pęcznieją i rozsypują się w pył. To, jak ocenić wilgotność pelletu bez miernika, opisuje poradnik producenta.

Przykład: dom 120 m², ocieplony częściowo, w centralnej Polsce. Przyjmujemy 120 kWh ciepła na metr kwadratowy rocznie, wartość opałową pelletu 4,8 kWh/kg i sprawność kotła 90 %. Wychodzi 14 400 kWh ciepła i około 3330 kg pelletu na sezon, czyli 223 worków po 15 kg albo 3,4 palety po 975 kg. Przy cenie 1350 zł za tonę to około 4500 zł za sezon.

Wyliczenie orientacyjne: ceny z cennika z 15 września 2026, sprawności typowe dla danego urządzenia; wartości orientacyjne — do porównań, nie do wyceny. Rzeczywiste zużycie zależy od domu, pogody i nawyków.