Czym palić w kominku

Kominek otwarty to palenisko bez drzwiczek: ładnie wygląda, ale większość ciepła ucieka kominem razem z powietrzem z pokoju. Wkład kominkowy ma zamkniętą komorę, szybę i regulację powietrza, więc spala drewno w wyższej temperaturze i oddaje więcej ciepła do domu.

Różnicę zapisano w unijnym rozporządzeniu o ekoprojekcie miejscowych ogrzewaczy (2015/1185), które obowiązuje od 1 stycznia 2022 r. Nowy ogrzewacz z otwartą komorą musi mieć co najmniej 30 % sezonowej efektywności i emitować najwyżej 50 mg pyłu na metr sześcienny spalin. Z zamkniętą komorą na drewno: co najmniej 65 % i najwyżej 40 mg. Kominek na pellet: co najmniej 79 % i najwyżej 20 mg.

Suche drewno liściaste

Buk, dąb, grab i brzoza o wilgotności poniżej 20 %. Instrukcje wkładów, takie jak udostępniona przez portal Powietrze Małopolska, przewidują właśnie drewno do 20 % wilgotności. Drewno liściaste jest cięższe od iglastego, więc ten sam wsad pali się dłużej; sosna i świerk dobrze się sprawdzają na rozpałkę. Jak sprawdzić wilgotność, opisujemy w tekście jak rozpoznać drewno sezonowane.

Brykiet drzewny, jako dodatek

Brykiet ze sprasowanych trocin (norma PN-EN ISO 17225-3) jest suchy i kaloryczny, ale pali się inaczej niż polano. Ta sama instrukcja dopuszcza brykiety i pellet »warunkowo« i »jedynie w małych ilościach«, czyli jako dodatek do drewna, nie zamiast niego.

Pellet: tylko w kominku na pellet

Kominek na pellet to osobne urządzenie: ma zasobnik, podajnik, palnik i wentylator, więc potrzebuje prądu. Wsypany na ruszt zwykłego wkładu pellet zbija się w zwartą warstwę i dusi ogień. Szerzej: pellet w piecu, kozie i kominku.

Kominek to nie miejsce na resztki z remontu i opakowania po świętach. Do paleniska nie trafiają kolorowe gazety i papier pakowy z nadrukiem, kartony po napojach, folie i plastik, ścinki płyt meblowych, MDF i sklejki, malowane albo lakierowane deski i listwy. W świetle ustawy o odpadach to spalanie odpadów poza spalarnią. Informator Ministerstwa Środowiska »Czyste ciepło w moim domu« wymienia te rzeczy na liście »nie spalam«, a pełną listę z powodami ma nasza strona główna.

Mokre drewno to osobny problem: kopci, czerni szybę i zostawia w kominie sadzę. Jeśli szyba ciemnieje po każdym paleniu, przyczyny opisujemy w tekście dlaczego piec kopci.

Od góry. Plakat Lasów Państwowych o drewnie opałowym mówi to wprost: drewno w kominku rozpala się zawsze od góry, bo znacząco ogranicza to dym. Grube polana idą na dół, cieńsze szczapy na krzyż nad nimi, rozpałka na wierzch, a dopływ powietrza jest otwarty do końca rozpalania. Krok po kroku, z rysunkiem: jak palić od góry, żeby nie kopcić.

Uchwały antysmogowe dotyczą także kominków. Dla urządzeń już zainstalowanych wyznaczają termin, od którego kominek musi spełniać wymagania ekoprojektu; część uchwał pozwala zamiast tego udokumentować sprawność co najmniej 80 % albo zamontować urządzenie redukujące emisję pyłu, czyli filtr.

Stan na październik 2026 r., według tekstów uchwał w dziennikach urzędowych. Szczegóły, wyjątki i nowe budynki opisuje uchwała Twojego województwa.

W części województw kominek trzeba wygasić, gdy jakość powietrza jest zła. Na Mazowszu program ochrony powietrza w brzmieniu uchwały nr 204/23 sejmiku zakazuje przy drugim i trzecim poziomie ostrzeżeń używania kotłów i pieców na paliwo stałe, jeśli są dodatkowym źródłem ciepła, a w domu jest inne. W Małopolsce przy drugim i trzecim stopniu zagrożenia zakaz obejmuje kominki niebędące jedynym źródłem ciepła, z wyjątkiem urządzeń z ekoprojektem i zamkniętą komorą. W Śląskiem przy trzecim poziomie nie wolno palić w kominkach rekreacyjnych; obecny program ochrony powietrza obowiązuje tam do końca 2026 r., a nowy jest w konsultacjach.

Aktualne ostrzeżenia i pomiary pokazuje portal Jakość Powietrza Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.